Oρνιθοπανίδα του Υγροτόπου Στροφυλιάς Κοτυχίου

Oρνιθοπανίδα του Υγροτόπου Στροφυλιάς Κοτυχίου

PDF | Print | E-mail

Η περιοχή Κοτυχίου - Στροφυλιάς ειναι διεθνώς σημαντική για τα πουλιά, που αποτελούν ένα από τα πολυτιμότερα στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος και αναγνωρίζονται επισήμως ως δείκτες της υγείας των οικοσυστημάτων και της ποιότητας ζωής. Στην περιοχή παρατηρείται ένας μεγάλος αριθμός ενδημικών αλλά και αποδημητικών πτηνών. Κάποια αντιπροσωπευτικά που παρατηρήσαμε κατά τη διάρκεια των επισκέψεών μας στην περιοχή είναι:

 
 

     

ΦΙΔΑΕΤΟΣ (Circaetus gallicus)

  • Aρπακτικό
  • Μέγεθος: 62-69 cm
  • Μεταναστευτικό. Καλοκαιρινός επισκέπτης (Μάρτιο –Σεπτέμβριο)
  • Αναπαράγεται σε ανοιχτές ξηρές περιοχές με αραιά δάση
  • Φωλιάζει σε δέντρα
  • Τροφή: σχεδόν μόνο ερπετά
 

     

ΨΑΡΑΕΤΟΣ (Pandion haliaetus)

  • Aρπακτικό
  • Μέγεθος: 52-60 cm
  • Μεταναστευτικό. Περαστικός, ιδιαίτερα το φθινόπωρο
  • Αναπαράγεται σε γλυκά, υφάλμυρα νερά
  • Φωλιάζει σε δέντρα
  • Τροφή: ψάρια με βουτιές από ψηλά
 

      

ΣΤΙΚΤΑΕΤΟΣ (Aquila clanga)

  • Aρπακτικό
  • Μέγεθος: 59-69 cm
  • Μεταναστευτικό
  • Αναπαράγεται σε δάση με λίμνες και έλη
  • Μικρός πληθυσμός
 

      

ΓΕΡΑΚΙΝΑ (Buteo buteo)

  • Aρπακτικό
  • Μέγεθος: 46-58 cm
  • Επιδημητικό
  • Φωλιάζει σε δέντρα
  • Τροφή: ποντίκια, πουλιά, ερπετά, αμφίβια, γαιοσκώληκες
 

     

ΒΡΑΧΟΚΙΡΚIΝΕΖΟ
(Falco tinnunculus)

  • Aρπακτικό
  • Μέγεθος: 31-37 cm
  • Επιδημητικό
  • Φωλιάζει σε δέντρα, κτήρια, βράχια
  • Τροφή: μικρά τρωκτικά, ερπετά, έντομα
 

      

ΚΙΡΚΙΝΕΖΙ (Falco naumani)

  • Aρπακτικό
  • Μέγεθος: 27-33 cm
  • Μεταναστευτικό, καλοκαιρινός επισκέπτης
  • Αναπαράγεται κατά αποικίες σε πόλεις και χωριά με παλιά κτίρια, σπανιότερα σε φυσικά βράχια και νησίδες
  • Φωλιάζει σε τρύπες των κτηρίων
  • Τροφή: μεγάλα έντομα που πιάνει στο έδαφος
 

      

ΜΑΥΡΟΚΙΡΚΙΝΕΖΟ
(Falco vespertinus)

  • Aρπακτικό
  • Μέγεθος: 28-34 cm
  • Μεταναστευτικό. Περαστικό την άνοιξη (Απρίλιο-Μάιο)
  • Αναπαράγεται σε ανοιχτές περιοχές με συστάδες δέντρων
  • Τροφή: έντομα
  • Αγελαίο
 

     

ΨΑΛΙΔΙΑΡΗΣ
(Milvus milvus)

  • Aρπακτικό
  • Μέγεθος: 61-72 cm
  • Μεταναστευτικό
  • Αναπαράγεται σε δάση κοντά σε λίμνες και αγρούς
  • Τροφή: ψάρια, εντομα ή κλέβει την τροφή άλλων αρπακτικών
  • Σπάνιο
 

     

ΤΣΙΦΤΗΣ – ΓΥΠΟΓΕΡΑΚΑΣ
(Milvus migrans)

  • Aρπακτικό
  • Μέγεθος: 48-58 cm
  • Μεταναστευτικό
  • Αναπαράγεται σε δάση κοντά σε λίμνες, ποτάμια, υγρότοπους
  • Φωλιάζει σε δέντρα
  • Τροφή: ψάρια, υπολείμματα σφαγείων κ.ά.
  • Μάλλον κοινωνικός
 

        

XEIMΩΝΟΚΙΡΚΟΣ
(Circus cyaneus)

  • Aρπακτικό
  • Μέγεθος: 45-55 cm
  • Μεταναστευτικό
  • Αναπαράγεται σε υγροτοπικές περιοχές, σε ανοιχτούς λόφους κ.α.
  • Φωλιάζει στο έδαφος
  • Τροφή: μικρά θηλαστικά, πουλιά
 

     

ΚΑΛΑΜΟΚΙΡΚΟΣ
(Circus aeruginosus)

  • Aρπακτικό
  • Μέγεθος: 43-55 cm
  • Μεταναστευτικό, συχνός χειμερινός επισκέπτης, συχνός κατά τη μετανάστευση
  • Aναπαράγεται σε ρηχές λίμνες και ποτάμια
  • Φωλιάζει σε ψηλούς καλαμιώνες
 
 

     

ΟΡΝΙΟ
(Gyps fulvus)

  • Αρπακτικό
  • Μέγεθος: 95-110 cm
  • Σπάνιο
  • Φωλιάζει σε απότομους γκρεμούς
  • Τροφή: ψοφίμια
 
 

     

ΚΙΣΣΟΚΟΥΚΟΣ
(Clamator glandarius)

  • Μέγεθος: 35-39 cm
  • Μεταναστευτικό. Πολύ τοπικός στην Ελλάδα.
  • Αναπαράγεται σε περιοχές με σκόρπια δέντρα, συχνά με βελανιδιές, κουκουναριές κτλ.
  • Στην περιοχή έρχεται μόνο ένα ζευγάρι
 

       

ΚΟΥΚΟΣ
(Cuculus canorus)

  • Μέγεθος: 32-36 cm
  • Συνήθως μεταναστευτικό 
  • Παρασιτικό. Καθε θηλυκό ειδικεύεται σε κάποιο είδος, γεννώντας μιμητικά αυγά
  • Τροφή: έντομα, κάμπιες.
 

     

ΒΡΑΧΟΤΣΟΠΑΝΑΚΟΣ
(Sitta neumayer)

  • Μέγεθος: 14 – 15,5 cm
  • Επιδημητικός
  • Κυρίως σε βραχώδεις ασβεστολιθικές περιοχές
  • Φωλιάζει σε βράχους, όπου φτιάχνει τούνελ με λάσπη
  • Συνηθισμένο σε αρχαιολογικούς χώρους
 

        

ΝΕΡΟΧΕΛΙΔΟΝΟ
(Glareola pratincola)

  • Μέγεθος: 24-28 cm
  • Μεταναστευτικό, καλοκαιρινός επισκέπτης στην Ελλάδα
  • Αναπαράγεται κατά αποικίες σε εκτεταμένες, επίπεδες, ανοιχτές, ξερές περιοχές με αραιή και χαμηλή βλάστηση κοντά σε υγρότοπους, αλυκές κ.α.
  • Φωλιάζει σε κοιλότητες στο γυμνό έδαφος, συχνά στον στεγνό πυθμένα εποχιακών βάλτων
  • Τροφή: έντομα
  • Πολύ ευαίσθητο στην ενόχληση
 

     

ΧΕΛΙΔΟΝΙ
(Hirundo rustica)

  • Μέγεθος: 17-19 cm
  • Μεταναστευτικό, επισκέπτεται την Ελλάδα την άνοιξη και το καλοκαίρι
  • Προτιμά ανοιχτές πεδινές περιοχές κοντά σε νερό με χαμηλή βλάστηση
  • Χτίζει τη φωλιά του σε προστατευμένα μέρη κτιρίων, πχ κάτω από γέφυρες, μπαλκόνια κτλ
  • Τα θυληκά διαλέγουν το σύντροφό τους με βάση το μέγεθος της ουράς 
  • Τροφή: έντομα που πιάνει εν πτήσει
 

     

ΚΟΡΜΟΡΑΝΟΣ
(Phalacrocorax carbo)

  • Μέγεθος: 70-102 cm
  • Επιδημητικό
  • Αναπαράγεται κατά αποικίες κοντά σε υγρότοπους
  • Φτειάχνει φωλιά από κλαδιά ή φύκια σε δέντρα ή απότομες πλαγιές (γκρεμούς)
  • Τροφή: ψάρια
  • Ένα από τα λίγα πουλιά που μπορεί να κουνήσει τα μάτια του, πράγμα που το βοηθάει να εντοπίσει το θήραμά του
  • Παλαιότερα είδος υπό εξαφάνιση. Μετά από έντονες προσπάθειες διάσωσης τού είδους ο πληθυσμός στην Ευρώπει έχει αυξηθεί σημαντικά
 

     

ΛΕΥΚΟΤΣΙΚΝΙΑΣ (Egretta garzetta)
(Eρωδιός)

  • Μέγεθος: 55-65 cm
  • Μεταναστευτικό, πολλοί όμως παραμένουν το χειμώνα κυρίως σε παράκτιους υγρότοπους
  • Αναπαράγεται κατά αποικίες κοντά σε λίμνες, έλη, λιμνοθάλασσες
  • Φωλιάζει σε νησίδες κοντά στην ακτή
  • Τροφή: μικρά ψάρια, έντομα, αμφίβια κτλ
 

     

ΑΡΓΥΡΟΤΣΙΚΝΙΑΣ (Ardea alba)
(Eρωδιός)

  • Μέγεθος: 85-100 cm
  • Μεταναστευτικό
  • Αναπαράγεται σε μεγάλες ρηχές λίμνες με καλαμιώνες, σκόρπια δέντρα ή θάμνους.
  • Τροφή: κυρίως ψάρια
 

     

ΣΤΑΧΤΟΤΣΙΚΝΙΑΣ (Ardea cinerea)
(Eρωδιός)

  • Μέγεθος: 84-102 cm
  • Μεταναστευτικό, μερικοί όμως παραμένουν το χειμώνα κυρίως σε παράκτιους υγρότοπους
  • Αναπαράγεται, συνήθως κατά αποικίες, σε ψηλά δέντρα κοντά σε λίμνες και υφάλμυρα νερά
  • Τροφή: κυρίως ψάρια
 

     

ΠΟΡΦΥΡΟΤΣΙΚΝΙΑΣ
(Ardea purpurea)
(Eρωδιός)

  • Μέγεθος: 70-90 cm
  • Μεταναστευτικό. Καλοκαιρινός επισκέπτης, συχνός στο πέρασμα
  • Αναπαράγεται σε μεγάλες ρηχές λίμνες με πυκνούς καλαμιώνες
  • Τροφή: ψάρια, βατράχια, έντομα
 

     

ΚΡΥΠΤΟΤΣΙΚΝΙΑΣ
(Αrdeola ralloides)
(Eρωδιός)

  • Μέγεθος: 40-49 cm
  • Μεταναστευτικό. Περαστικός (Απρίλιο – Μάιο) σε υγρά λιβάδια και πλημμυρισμένες περιοχές
  • Αναπαράγεται κατά μικρές αποικίες, σε καλαμιώνες, θάμνους και δέντρα, κοντά σε λίμνες, ποτάμια κτλ
 

     

ΜΙΚΡΟΤΣΙΚΝΙΑΣ
(Ixobrychus minutus)
(Eρωδιός)

  • Μέγεθος: 33-38 cm
  • Μεταναστευτικό. Καλοκαιρινός επισκέπτης (Απρίλιο – Οκτώβριο)
  • Τροφή: ψάρια, αμφίβια, έντομα
 

       

ΓΕΛΑΔΑΡΗΣ (Bubulcus ibis)
(Eρωδιός)

  • Μέγεθος: 45-52 cm
  • Μεταναστευτικό
  • Αναπαράγεται κατά αποικίες σε υγρότοπους.
  • Τροφή: μεγάλα έντομα, ιδιαίτερα ακρίδες, συνήθως ανάμεσα σε αγελάδες και πρόβατα, αλλά και σε υγρές περιοχές
 
 

 

Φωτογραφίες από το Δέλτα του Έβρου

 
 

 ΗΤΑΥΡΟΣ (Botaurus stellaris)
(Eρωδιός)

  • Μέγεθος: 69-81 cm
  • Μεταναστευτικό, κυρίως επισκέπτης στην Ελλάδα
  • Αναπαράγεται μόνο σε εκτεταμένους καλαμιώνες
  • Φωλιάζει στους μεγάλους καλαμιώνες του Αμβρακικού, ίσως και σε άλλους υγρότοπους
  • Τροφή: ψάρια, βατράχια, έντομα
 

       

ΧΑΛΚΟΚΟΤΑ (Plegadis falcinellus)

  • Μέγεθος: 55-65 cm
  • Μεταναστευτικό. Περαστική την άνοιξη (Φεβρουάριο – Απρίλιο) σε υγρά λιβάδια, πλημμυρισμένες εκτάσεις κτλ.
  • Αναπαράγεται κατά αποικίες σε δέντρα και καλαμώνες σε ρηχά έλη με αρκετή βλάστηση
  • Τροφή: έντομα, βατράχια
  • Ευαίσθητη στην ενόχληση
 

     

ΦΟΙΝΙΚΟΠΤΕΡΟ
(Phoenicopterus rubber)

  • Μέγεθος: 120-145 cm
  • Μεταναστευτικό
  • Αναπαράγεται σε λίγες μεγάλες αποικίες σε ρηχούς παράκτιους υγρότοπους, αλμυρές λίμνες, αλυκές κ.α.
  • Ευαίσθητο στην ενόχληση
 

     

ΒΟΥΒΟΚΥΚΝΟΣ (Cygnus olor)

  • Μέγεθος: 140-160 cm
  • Μεταναστευτικό. Κυρίως χειμερινός επισκέπτης σε λιμνοθάλασσες στη Β. και Δ. Ελλάδα
  • Αναπαράγεται σε λίμνες με καλαμώνες.
  • Θαρραλέος, μερικές φορές και επιθετικός
 

     

NANOΒΟΥΤΗΧΤΑΡΙ
(Tachybaptus ruficollis)

  • Μέγεθος: 23-29 cm
  • Επιδημητικό
  • Αναπαράγεται στην παρόχθια βλάστηση σε μικρές λίμνες, ακόμα και σε αρδευτικά κανάλια
  • Δειλό (συχνά μένει πολλή ώρα κρυμμένο ανάμεσα στα καλάμια και τα βούρλα)
 

     

ΜΑΥΡΟΒΟΥΤΗΧΤΑΡΙ
(Podiceps nigricollis)

  • Μέγεθος: 28-34 cm
  • Μεταναστευτικό. Ξεχειμωνιάζει κυρίως σε λίμνες, λιμνοθάλασσες και παράκτια νερά
  • Αναπαράγεται συνήθως σε μικρές αποικίες σε ρηχές λίμνες με πυκνή βλάστηση
 

     

ΣΚΟΥΦΟΒΟΥΤΗΧΤΑΡΙ
(Podiceps cristatus)

  • Μέγεθος: 46-51 cm
  • Μεταναστευτικό. Ευρύτατα διαδεδομένο το χειμώνα στην Ελλάδα
  • Αναπαράγεται σε μεγάλους υγρότοπους με καλαμώνες
  • Όχι δειλό
 

     

ΝΕΡΟΚΟΤΑ (Gallinula chloropus)

  • Μέγεθος: 27-31 cm
  • Επιδημητικό. Επίσης πολλές περαστικές και χειμερινοί επισκέπτες
  • Αναπαράγεται  σε λίμνες, ποτάμια, κανάλια κ.ά. με πυκνή βλάστηση
  • Συνήθως δειλή, παραμένει κρυμμένη, αλλά σε μερικές περιοχές είναι τολμηρή και γυροφέρνει ή κολυμπά ακάλυπτη
 

     

ΑΛΚΥΟΝΑ (Alcedo atthis)

  • Μέγεθος: 17-19 1/2 cm (ράμφος περ. 4 cm)
  • Επιδημητικό. Το χειμώνα πολυάριθμη σε παράκτιες λιμνοθάλασσες
  • Αναπαράγεται  σε σιγανά ποτάμια με πολλά ψάρια, δέντρα και όχθες κατάλληλες για φώλιασμα
  • Φωλιάζει σε τρύπες που σκάβει στις κάθετες όχθες (η στοά φτάνει σε βάθος έως 1 m εκεί όπου βρίσκεται ο θάλαμος με τους νεοσσούς)
  • Τροφή: ψάρια που τα πιάνει με κάθετες βουτιές.
  • Δειλή και αεικίνητη
 

     

ΜΕΛΙΣΣΟΦΑΓΟΣ (Merops apiaster)

  • Μέγεθος: 25-29 cm (με προέκταση ουράς)
  • Μεταναστευτικό, καλοκαιρινός επισκέπτης (Απρίλιο – Αύγουστο)
  • Καχύποπτος
 

     

ΚΟΚΚΙΝΟΣΚΕΛΗΣ (Tringa tetanus)

  • Μέγεθος: 24-27 cm
  • Μεταναστευτικό
  • Αναπαράγεται σε έλη και υγρολίβαδα, στην Ελλάδα συνήθως σε αλμυρόβαλτους
  • Φωλιάζει στο έδαφος
  • Καχύποπτος και θορυβώδης
 

        

ΚΑΛΑΜΟΚΑΝΑΣ
(Himantopus himantopus)

  • Μέγεθος: 33-36 cm (ράμφος περ.6 ½ cm, πόδια 14 – 17 cm)
  • Μεταναστευτικό. Διαδεδομένος καλοκαιρινός επισκέπτης (Μάρτιο – Σεπτέμβριο)
  • Αναπαράγεται σε υγρότοπους με ρηχά νερά, συχνά σε αλμυρόβαλτους, αλυκές, ρηχά έλη
  • Φωλιάζει, συχνά σε χαλαρές αποικίες, ακόμα και σε μικρούς υγρότοπους αν δεν παρενοχλείται
  • Τροφή: κυρίως έντομα
  • Ανήσυχος όταν φωλιάζει
 

     

ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ (Athene noctua)

  • Μέγεθος: 23-27 ½ cm
  • Επιδημητικό. Μόνιμος κάτοικος σε ανοιχτές εκτάσεις και αγροτικές και αγροτικές περιοχές
  • Φωλιάζει σε τρύπες δέντρων ή κτηρίων
  • Τροφή: Έντομα, πουλιά, μικρά αμφίβια και φίδια
  • Εν μέρει ημερόβια. Συχνά κάθεται εντελώς εκτεθειμένη
 

       

ΑΡΓΥΡΟΠΕΛΕΚΑΝΟΣ
(Pelecanus crispus)

  • Μέγεθος: 160-180 cm
  • Μεταναστευτικό
  • Η μεγαλύτερη αποικία στον κόσμο βρίσκεται στη Μικρή Πρέσπα
  • Οι περισσότεροι ξεχειμωνιάζουν σε Β. και Δ. Ελλάδα.
  • Αναπαράγεται σε ρηχές λίμνες και βάλτους
 

     

ΡΟΔΟΠΕΛΕΚΑΝΟΣ
(Pelecanus anocrotalus)

  • Μέγεθος: 140-175 cm
  • Μεταναστευτικό
  • Αναπαράγεται σε ρηχές λίμνες
  • Σπάνιος στη Δ. Ελλάδα. Μια αποικία υπάρχει στη Μικρή Πρέσπα
 

     

ΜΑΥΡΟΣ ΠΕΛΑΡΓΟΣ
(Ciconia nigra)

  • Μέγεθος: 90-105 cm
  • Μεταναστευτικό
  • Σπάνιος στη Ν. Ελλάδα και το Ιόνιο.
  • Αναπαράγεται σε μεγάλα ημιορεινά δάση και δασωμένες κοιλάδες με ποταμούς και έλη
  • Φτιάχνει φωλιά από κλαδιά ψηλά στα δέντρα
  • Τροφή: κυρίως αμφίβια και έντομα
 

     

ΑΣΠΡΟΚΩΛΙΝΑ (Oenanthe hispanica melanoleuca)

  • Μέγεθος: 13.5-15.5 cm
  • Μεταναστευτικό
  • Τρέφεται κυρίως με έντομα
  • Το χαρακτηριστικό μαύρο και άσπρο φτέρωμα το έχει μόνο το αρσενικό. Το θηλυκό είναι πιό καφετί
  • Οι εποχιακές αλλαγές χρώματος και φτερώματος είναι λιγότερο έντονες στο θηλυκό
  • Ζει κοντά στο έδαφος και συχνά φωλιάζει σε σχισμές βράχων ή εγκαταλελειμένα λαγούμια
 

 

Παρουσίαση του Υγροτόπου Στροφυλιάς - Κοτυχίου υπάρχει στο άρθρο Υγρότοπος Στροφυλιάς - Κοτυχίου.

Γιά την ολοκλήρωση της εργασίας αυτής συνεργάστηκαν οι κάτωθι:

Μαθητές / Μαθήτριες

Της Γ' Γυμνασίου

Αρχιμανδρίτης Κωνσταντίνος, Ασημακόπουλος Περικλής, Γιαννέλη Χριστίνα, Δέπας Βασίλης, Ζαφείρη Ιφιγένεια, Kόλλια Έλενα, Λαγογιάννης Γιώργος, Λαγογιάννης Γιάννης,  Λαμπέτη Βασιλική, Λεπίδας Θεόδωρος, Πολίτη Μαρία, Σαρρή Αντωνία

Της Β' Λυκείου

Γριζιώτη Ελένη, Δημητρίου Δέσποινα, Ζαφείρης Παναγιώτης, Κασσάρας Ηλίας, Κόλλια Αθανασία, Μοσχόπουλος Παναγιώτης, Σαρρή Πηνελόπη, Στριγά Μαρία, Φιτσάλου Σωτηρία, Ψυχογιός Γιώργος

και

Οι εκπαιδευτικοί Γούλα Ανδρομάχη και Πάρχας Γεώργιος (συντονιστής)

Το φωτογαφικό υλικό εχει τραβηχτεί στην περιοχή από τους: Γούλα Ανδρομάχη, Πάρχα Γιώργο, Πάρχα Νίκο, Ρεκλό Γιώργο και Πάρχα Μαρίνα.